Czwartek,2kwietnia
Światowy Dzień Świadomości Autyzmu

DLA RODZICA:

OBJAWY AUTYZMU
Związane z autyzmem upośledzenia to, między innymi trudności w kontaktach społecznych, komunikacji z innymi oraz brak elastyczności myślenia i zachowania. Dziecko autystyczne może przejść przez pokój pełen ludzi, zupełnie ich ignorując, tylko po to, by podnieść  z podłogi  świecący  papierek. Często przejawia się też uporczywe, nawet obsesyjne zainteresowanie niektórymi tematami albo przedmiotami.
Trudności na polu komunikacji językowej są spowodowane niewystarczającym rozwojem mowy, zarówno ekspresywnym jak i receptywnym. Dzieci autystyczne mogą starać naśladować się rozmowy, niekoniecznie prawidłowo na nie reagując i często traktując różne wyrażenia dosłownie.
Donna Williams opisała w jaki sposób przejawy autyzmu odnoszą się  do trzech konkretnych problemów:
trudności zwiaząne z samokontrolą, takie jak obsesje, odczuwanie wewnętrznego przymusu i lęki
trudnosci związane z tolerancją na bodźce,takie jak nadwrazliwość zmysłowa i emocjonalna
trudności z kojarzeniem, związane z uwagą, percepcją i integracją w procesach poznawczych
To właśnie te problemy mogą być przyczyną nieakceptowanych zachowań, a dzieci autystyczne zyskują opinię niegrzecznych czy trudnych.
Zdiagnozowanie autyzmu może zająć sporo czasu, jako że zależy ono od współpracy i wymiany opinii różnych specjalistów. Nauczyciele, psycholodzy, logopedzi, lekarze i rodzice przyczyniają się do skrupulatnej oceny dziecka, opartej na jego historii rozwoju oraz obecnym poziomie funkcjonowania.

 

ROZWÓJ SPOŁECZNY
U osoby autystycznej większość umiejętności społecznych musi zostać nauczona, gdyż nie wszystkie zachowania społeczne są intuicyjne. Dzieci autystyczne mają problemy z zadaniami wymagającymi podziału uwagi, zakładającymi rozumienie, co może myśleć inna osoba. To umiejętność niezmiernie ważna podczas nauki i podkreśla ona jeden z głównych obszarów problemów edukacyjnych u ludzi autystycznych.
       Zabawa dzieci autystycznych pokazuje znaczące opóźnienie rozwoju. Dziecko potrafi zainteresować się jakimś przedmiotem o wiele bardziej niż innym człowiekiem. Zabawa staje się wówczas bardzo powtarzalna i oparta na stereotypowym zachowaniu. Dzieci te przejawiają brak zainteresowania zabawą polegającą na naśladowaniu, a zabawa pomysłowa i zakładająca użycie symboli pojawia się dużo później niż u rówieśników. Wiele dzieci autystycznych nie tylko nie szuka, ale też nie toleruje kontaktów społecznych. Maluch z autyzmem może nie przejawiać ochoty do interakcji z innymii, może to objawiać się poprzez niestosowne zachowanie jako środek unikania takich kontaktów. Dziecko autystyczne często będzie stosować całą gamę zachowań by uniknąć konkretnych sytuacji społecznych, ponieważ nie posiada ono odpowiednich umiejętności by wiedzieć, jak się zachować. Brak umiejętności społecznych często oznacza, że dziecko nie może  bądź nie potrafi zawierać bliższych znajomości, a przez to traci możliwość czucia się częścią grupy.
TO WAŻNE:
· poprzez kontakty z innymi zyskujemy świadomość własnego ja,a reakcje innych na nas pomagają nam wykształcić poczucie  własnej wartości

 

ROZWÓJ EMOCJONALNY
Jest ściśle związany z rozwojem społecznym. Dzieci, które mają problemy z kontaktami nawet z osobami znaczącymi w ich życiu nie będą potrafić rozpoznawać stanów emocjonalnych innych osób. To właśnie poprzez kontakty z innymi zyskujemy świadomość własnego ja,a reakcje innych na nas pomagają nam wykształcić poczucie wartości. Osoby autystyczne potrafią śmiać się czy płakać w zupełnie nieodpowiednich momentach, albo nie okazują ani cienia skruchy gdy mówi im się, że zrobiły coś źle. Mogą reagować na niektóre sytuacje np. śmierć kogoś bliskiego albo wypadek dość umiarkowanie, nie zwracając uwagi na emocjonalne zaangażowanie innych. Takie osoby być może nie okazują swoich uczuć w taki sam sposób jak inni, albo nawet nie w czasie samego wydarzenia , lecz poźniej ich emocje wyrażają się w ich zachowaniu. Dzieci z czasem mogą nauczyć się określonych reakcji w pewnych sytuacjach, lecz wciąż będą miały problemy z ich zrozumieniem. U osób z autyzmem świadomość własnego ja może być upośledzona .Poprzez kontakty z innymi zyskujemy ją, a reakcje innych na nas pomagają nam wykształcić poczucie własnej wartości. Dzieci autystyczne będą wymagać znaczącego wsparcia ze strony swoich rodziców i opiekunów, by mogły wyksztalcić pozytywny obraz samych siebie.
TO WAŻNE:
· dziecko może nie rozumieć innych
· dziecko może przejawiać nieodpowiednie reakcje emocjonalne
· dziecko może mieć problemy z interpretowaniem emocji własnych i innych ludzi
· dziecko będzie miało upośledzony stosunek do własnego ja

 
ROZWÓJ KOMUNIKACJI
Ponieważ wiele dzieci nie rozumie do czego służy komunukacja językowa, mogą powtarzać to ,co zostało do nich powiedziane. Taki stan nazywamy echolalią. W takim przypadku trzeba fizycznie zachęcić dziecko do wykonania danego zadania, by nauczyło się znaczenia polecenia. Osoby autystyczne często nie zachowują kontaktu wzrokowego, mają też problemy z bliskością w sytuacjach społecznych. Niektóre dzieci używają kontaktu wzrokowego by zwrócic na siebie uwagę, a inne stosują go tylko podczas wyrażania próśb, natomiast nie podczas rozmowy. Ludzie autystyczni  mają problemy z tym wlaśnie obszarem porozumiewania się i dlatego często się zdarza, że stają zbyt blisko osoby, która do nich mówi, stosując dziwną gestykulację albo wydają się nie słuchać. Autystyczne dzieci bardzo dosłownie rozumieją wypowiedzi i nie zawsze dostrzegają ukryte znaczenie albo żart

TO WAŻNE:
· niektóre dzieci będą wykazywać się bogatym słownictwem,jednak będą miały kłopoty z komunikowaniem się i rozumieniem
· dzieci trzeba nauczyć na czym polega komunikowanie się
· dzieci będą miały problemy z zastosowaniem gestów,wyrazów twarzy
· dzieci rozumieją język bardzo dosłownie
· dzieci nie mówiące mogą stosować zachowanie jako formę komunikowania się

ROZWÓJ POZNAWCZY
Umiejętności poznawcze nie odnoszą się jedynie do funkcjonowania intelektualnego, zakładają również użycie myślenia, rozwiązywania problemów, pamięci i motywacji. W autyzmie powiązania te nie są spójne, dlatego autystycy mają na tym polu wiele problemów. Rozwiązywanie problemów może być dla nich wielką przeszkodą szczególnie gdy ma się odbywać w kontekście społecznym. Pamięć może być bardzo uzależniona od kontektsu.Dziecko może odznaczać się bardzo dobrą pamięcią do dat, lecz będzie doświadczać trudności z przypomnieniem sobie informacji podczas pracy nad określonym zadaniem. Deficyt pamięci krótkotrwalej to cecha szczególna , wskazująca na autyzm i należy zastosować odpowiednie strategie, by pomóc dziecku sobie z tym problemem poradzić. Dzieci autystyczne mają problemy z podejmowaniem wyborów, dlatego też mogą nie mieć tyle motywacji co ich rówieśnicy w grupie by szukać aprobaty swoich działań.
TO WAŻNE:
· dziecko może mieć problemy z generalizacją i nie potrafi wykorzystać wyuczonych umiejętności w innych kontekstach
· dzieci autystyczne dobrze uczą się różnych rzeczy na pamięć
· mają problemy z podejmowaniem decyzji i dokonywaniem wyborów
· nie zawsze odczuwają motywację do nauki
 
ROZWÓJ MOTORYCZNY
Wiele autystycznych maluchów chodzi na palcach, co ma swoje neurologiczne podłoże. Niektóre mają słabo rozwinięte mięśnie i niechętnie będą wykonywać za pomocą rąk nawet proste codzienne zadania, takie jak ubieranie się czy trzymanie przedmiotów. Jest to związane z upośledzonym obrazem ciała i świadomością własnego ciała w przestrzeni. Dzieci niechętnie angażują się w zabawy fizyczne gdyż zdają sobie sprawę ze swoich ograniczeń w tej dziedzinie.  Dzieci przejawiają zachowania z grupy zespołu nadpobudliwości psychoruchowej(ADHD).Będą się one wyróżniać niekontrolowanymi ruchami.Z tego wynikają również problemy z kontrolą motoryczną, dlatego takie dzieci będą potrzebować specjalnych ćwiczeń fizycznych.
TO WAŻNE:
· dzieci magą mieć problemy z kontrolą motoryczną
· mogą wydawać się niezdarne
· mogą posiadać upośledzony obraz własnego ciała
· wymagają specjalnych zestawów ćwiczeń fizycznych by zapanować nad swoimi upośledzeniami motorycznymi

 

DLA DZIECKA:

Zabawa w Rymy to doskonałe ćwiczenia przygotowujące do nauki czytania. Jej efektem jest kreatywność i co istotne, wzmacnia wrażliwość słuchową dziecka. To świetny sposób na wesołą naukę przez zabawę…

Przebieg zabawy
Powiedz dziecku, że będziecie bawić się w Rymy. Rym to taki wyraz lub sylaba znajdująca się na końcu wyrazu, która jest taka sama jak w wyrazie poprzedzającym. Na przykład raczki – kaczki, worek – korek, Baśka – Kaśka, kawa – trawa, misiek – Rysiek, ława – zabawa, mak – rak, biedronka – jabłonka. Zabawa polega na wymyślaniu rymów. W pierwszej wersji rodzic podaje dziecku wyraz a dziecko go rymuje z drugim wyrazem np.,
Bułka -półka
Kotek-płotek
Basia-Kasia
Poduszka -puszka
Czarodziej- złodziej

W drugiej wersji zabawy rodzic  podaje sylabê/wyraz, mo¿e j¹ wyœpiewaæ lub wypowiadaæ rytmicznie, a dziecko podaje rymuj¹ce siê z ni¹ wyrazy lub zdania. 

•	Tak, tak, tak – roœnie mak!
•	Nie, nie, nie – nie ma mnie!
•	Puk, puk, puk – słyszê stuk!
•	Tik-tak, tik-tak, tik-tak – w Bałtyku le¿y wrak!
•	Lina, lina, lina – jesteœ smaczna jak malina!
•	Wina, wina, wina, wina – œpiewaj głoœno jak Alina!
•	Kaczka, kaczka, kaczka, kaczka – idzie Julka nieboraczka!
•	Rybka, rybka, rybka, rybka – dziœ zabawa bêdzie szybka!
•	Tra – ta, ta, ta, tra – ta, ta, ta – otwórz wro-ta, otwórz wro-ta!
•	Bum-cyk, cyk, cyk, bum-cyk, cyk, cyk – gdzie mój ko-cyk, gdzie mój ko-cyk.
•	Œwinka, œwinka, œwinka, œwinka – jesteœ szybka jak Gra¿ynka!
•	Trawa, trawa, trawa, trawa – to dopiero jest zabawa!
•	¯abka, ¿abka, ¿abka, ¿abka – znaleziona złota sztabka!
•	Królik, królik, królik, królik – tata zrobił dzieciom kulik!
•	Ptaszek – pofrun¹ł na daszek!
•	Wiosna, wiosna, wiosna, wiosna – moja mama jest radosna!
•	He, he, he – he, he, he – nie zatrzymasz nigdy mnie!
•	Pyk, puk, pyk – pyk, pyk, pyk – zdrowej wody daj mi łyk!
•	Felka, Felka, Felka – jesteœ mała jak brukselka!
•	P¹czek, p¹czek – dzisiaj nikt nie myje r¹czek!
•	Kotek, kotek – gdzie jest młotek!
•	Sztos, sztos – Olek wyrwał Oli włos!
•	Szyba, szyba – po meczu cała bêdzie, chyba!
•	Bramka, bramka – na paluszkach idzie Hanka!
•	Komórka, komórka – jestem sprytna jak wiewiórka!
•	Krowa, krowa – na pastwisko jest gotowa!
•	Szczotka, szczotka, szczotka – jesteœ piêkna jak paprotka!
•	Halo, halo, halo, halo – Tymon œpiewa lalo lalo!
•	Wakacje wakacje – smaczniejsze kolacje!
•	Koszulka, koszulka – uwa¿aj na Julka!
•	Spodenki – do zabawy b¹dŸ giêtki!
•	Czapeczka, czapeczka – nie zapomnij woreczka!
•	Spódniczka, spódniczka – znalazłam winniczka!
•	Piłka, piłka – a na deser bêdzie Milka!
•	Obiad, obiad – nie uwa¿ał i siê objadł!
•	Lody, lody – œmietankowe dla ochłody!
•	Cola, cola – znów, nie wolno – ale szkoda!
•	Szpinak, szpinak – zjada œlimak!
•	Kotlet, kotlet – chcemy omlet!
•	Ziemniaki, ziemniaki – zjadaj¹ robaki!
•	Sałata, sałata – dla chomika zapłata!
•	Oran¿ada – nie! ¿enada!
•	Brokuł, brokuł – zaj¹czkowi boki pokuł!
•	Szynka, szynka – smutna minka!
•	Kukurydza – zamiast rydza!
¯yczê przyjemnej zabawy i miłych chwil spêdzonych z dzieckiem

Na podstawie literatury opracowała: Beata Ni¿nik Guziuk
Barry M. Prizant ,Tom fields-Meyer ,,Niezwyczajni ludzie .Nowe spojrzenie na autyzm"
Zbigniew Tarkowski  ,Dzieci z zaburzeniami zachowania, emocji i mowy"
D.Seach ,M.Lloyd ,M.Preston ,,Pomó¿ dziecku z...autyzmem"